Å tørre å danse med døden

Anne Lise Ryel 210x300Alle mennesker har tanker om døden. Vi får daglig henvendelser fra kreftrammede, pårørende og etterlatte som har behov for å snakke med noen. Mange synes det er vanskelig, de er usikre på om de skal ta opp temaet med sine nærmeste, og i tilfellet, hvordan de skal gjøre det.

Av Anne Lise Ryel, generalsekretær i Kreftforeningen

Flere som vet at de snart skal dø, sitter og tenker på den siste fasen, på begravelsen, på ting man ønsker å skvære opp i, men i stedet prater de om fotballkampen og været. Mye handler om en redsel for å såre, for å gjøre de pårørende redde. Samtidig finnes det ingen fasit på hvordan dette skal gjøres. Noen mestrer best ved ikke å forholde seg til den kommende døden. Vi er forskjellige, med ulike behov og ønsker, også i den aller siste fasen av livet.

Vi vil gi rom for å snakke om døden ved å skape større åpenhet omkring temaet. Tirsdag 3. september arrangerer Kreftforeningen et åpent møte på Litteraturhuset i Bergen. Om døden. Om hvordan man best kan leve med alvorlig sykdom og mulig død. Med håp om å skape mer åpenhet. En av paneldeltakerne er Per Fugelli. Han som har vært kreftsyk i over fire år vet hva han snakker om, og derfor har han klart å gi temaet et troverdig og usminket ansikt. I sin bok «Døden, skal vi danse?» setter han ord på noe som mange har vanskelig for å snakke om. Jeg har snakket mye med Per om døden, og vi er enige om at den fortjener en større plass, og en ærlig plass i samfunnet.

I Norge dør over 44 000 mennesker hvert år, av dem over 11 000 av kreft. Døden angår oss alle. Min opplevelse er imidlertid at mange frykter det ukjente. Døden blir ofte fremstilt mer skremmende enn virkeligheten skulle tilsi. Da kan det hjelpe å snakke sammen om det man er bekymret for. Det gir trygghet både for den som skal dø og for de som blir igjen.
Til vårt åpne møte på Litteraturhuset kommer også filosof Henning Herrestad, lege Wasim Zahid og Maria Øyasæter, som er ung og pårørende og deler sine tanker om det å miste sin mor. Alle har de ulike perspektiver og syn på døden. Les mer om møtet:

Døden rusker i oss alle

Anne Lise Ryel

Raskare behandling med fritt sjukehusval!

Jan Edvard Gjersvoll_210x300Om fleire brukar retten til fritt sjukehusval kan det føre til vesentleg reduksjon i ventetid for mange pasientar. Vi er her for å hjelpe!

Av Jan Edvard Gjersvoll, pasientrettleiar i Helse Vest

Fritt sjukehusval er ein lovfesta rett som gjeld all planlagt behandling i sjukehus. Skal du tilvisast til sjukehus er det det viktig å ta opp spørsmålet om sjukehusval så tidleg som mogeleg. Helst hos fastlegen din, slik at tilvisinga kan sendast der ventetida er kortast. Om du ikkje vel sjukehus hos fastlegen er det fullt mogeleg å flytte tilvisinga til eit anna sjukehus seinare.

Informasjon om sjukehustenester og ventetider finst på nettstaden www.frittsykehusvalg.no På informasjonstelefonen for fritt sjukehusval 800 41 004 kan du få rettleiing om du treng det. Vi som arbeidar på telefonen skal svare på det som er uklart etter eit besøk på nettstaden og gi tips om korleis du kan gå fram for å komme til målet. I dei fleste tilfelle kan du gjere alt som skal til sjølv.

Nettstaden inneheld i dag oversikt over ventetid for rundt 110 ulike tenester i sjukehus. Frå og med oktober 2013 får nettstaden ei stor utviding av informasjonsgrunnlaget og kjem opp i rundt 190 tenester med tilhøyrande ventetidsinformasjon. I fleire år har vi registrert brukarane sine spørsmål systematisk. Informasjonsgrunnlaget er derfor utvida i tråd med brukarane sine behov. Psykisk helse og rusbehandling har vi hatt med på nettstaden sidan 2007. Frå 1. januar 2014 vil ventetider for røntgeninstitutt som har avtale med det offentlege, også inngå i www.frittsykehusvalg.no.

Ofte finst det sjukehus innan rimeleg reiseavstand som kan gi deg kortare ventetid. Av og til må ein reise langt for å finne eit alternativ. Då vert reisa dekt med fråtrekk av eigendel. Høgare eigendel på reise med 400 kroner kvar veg kjem til bruk om du reiser til sjukehus utanfor Helse Vest sitt ansvarsområde. Helse Vest har ansvar for fylka Hordaland, Rogaland og Sogn og Fjordane. Reiserekning sender du på vanleg måte til www.pasientreiser.no.

Retten til fritt sjukehusval kan vere til hjelp for mange. Døme på tenester der det kan vere mykje å hente er kikholsoperasjonar i kne og skulder og operasjoner for lyskebrokk. Ved større operasjonar som innsetjing av kunstig kne- og hofteledd og nokre typar ryggoperasjonar kan bruk av fritt sjukehusval korte ventetida. På andre område er det mindre å hente. Operasjonskapasiteten for dei som skal ha behandling for sjukleg overvekt er eit døme på at fritt sjukehusval ikkje gir utteljing i alle tilfelle. Sjekk på nettstaden eller ring informasjonstelefonen. For mange kan det vere nyttig å få stadfesta at ein ikkje går glipp av noko viktig andre stader.

Det som er ein flaskehals i dag treng ikkje vere det i morgon. Oppdatert informasjon får du døgnet rundt på www.frittsykehusvalg.no.

Eg er ein av fleire som gjerne hjelper deg med å finne fram til den raskaste behandlinga på telefon 800 41 004.

Helsing

Jan Edvard Gjersvoll

Teknologi gir auka tryggleik

Johnny HeggestadHelse Vest er fremst i løypa når det gjeld systembygging. Ein ny teknologiplan og gode løysingar skal gi støtte til endå betre sjukehustenester framover.

Av Johnny Heggestad, prosjektdirektør i Helse Vest

Utviklinga av tilbod og behandling i sjukehusa våre er knytt til fleire område, blant anna flinke og engasjerte fagfolk, god drift og satsing på forsking og innovasjon. Teknologi er grunnleggande og viktig for at vi skal lukkast på alle område, og treff oss enten vi er pasientar eller vi arbeider på eit sjukehus.

Teknologi blir ein stadig viktigare del av sjukehuskvardagen. Slik er det og slik må det vere. I mange år har Helse Vest satsa på, og lukkast med, systembygging for sikker pasientbehandling, for å gjere kvardagen enklare, både for pasientar og medarbeidarar. No lanserer vi ein ny regional teknologiplan for satsinga vidare. Planen er utarbeidd med brei deltaking og semje frå sjukehusa på Vestlandet og skal gi retning i teknologiske vegval, val og prioriteringar framover.

Overskriftene ein les i media svartmålar ofte bildet og ein skal ikkje tru alt ein les. Det er ikkje slik at vi køyrer røntgenbilete i taxi, det er ikkje slik at felles system mellom sjukehusa ikkje finst og ikkje blir utvikla. Felles elektronisk pasientjournal er eit eksempel på ei felles løysing på Vestlandet, ei stor satsing dei siste åra. Røntgen og bildelagring er døme på eit av områda der vi førebur felles løysing. E-resept er snart klar til bruk, og fleire løysingar kjem på plass dei kommande åra fram mot 2020.

Teknologi er eit omfattande område. Teknologiplanen vår vidarefører IKT-strategien i Helse Vest ut frå erkjenninga av at ulike teknologiar som informasjonsteknologi, medisinsk-teknisk utstyr, tele, signal og video smeltar meir og meir saman til eit heile. Då er det også viktig å sjå det heile i samanheng, både på Vestlandet og nasjonalt.  Vi skal effektivisere og systematisere verksemda gjennom bruk av betre teknologi og gode løysingar.

Eit viktig utgangpunkt for teknologiplanen vår er Ein innbyggjar, ein journal. Eit heilskapleg pasientforløp betyr at informasjonen om pasienten skal følgje pasienten, same kor ho eller han blir behandla. For å få til dette har vi altså eit felles journalsystem og arbeider med eit felles bildearkiv kor røntgenbilete ligg. På den måten blir det enklare for pasienten, sidan journalane og bilda finst i eitt register. Det blir også lettare for personen som behandlar pasienten, enten ho arbeider i kommune eller sjukehus. Informasjonen blir lettare tilgjengeleg for dei som skal ha han.

Over tid kan slike system også brukast på nasjonalt nivå. Ein føresetnad for å bruke systema på nasjonalt nivå, er at det først fungerer bra på regionalt nivå. Ein meir overordna teknologiplan kan vere med på å auke kvaliteten i behandlinga, i tillegg til tryggleiken for pasienten. Er systema effektive og gode, gir dette gevinst både for pasient og sjukehus.

Innovasjon er eit eige tema i planen som no er lagt fram. Det er stort potensial for å tenke nytt. Her må vi trekke på all god kunnskap hos medarbeidarane våre, men innovasjon og utvikling føreset også godt samarbeid med omverda.  Dette gjeld blant anna ved nye anskaffingar. Vi vil ikkje lykkast framover utan leverandørar som forstår dei behova vi har og som evnar å levere.

Helse Vest ligg fremst i løypa når det gjeld systembygging og med planen som no er lagt fram har vi ein god strategi å følgje for vegen vidare.

Ha ein fin dag vidare!

Johnny Heggestad

Blogg_i_Vest_116x116